สหภาพยุโรปมอบเงินอุดหนุนให้ยูกันดา 90.4 ล้านยูโร เพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจสีเขียว

เงินอุดหนุนที่ได้รับจะจัดสรรให้กับโครงการต่างๆ เช่น การเกษตรที่มีผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมต่ำ การขนส่งสาธารณะที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม การปรับปรุงการจัดการน้ำเสีย พลังงานสะอาด (พลังงานแสงอาทิตย์และน้ำ) การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ การจัดการขยะมูลฝอย และแก๊สปิโตรเลียมเหลว (LPG) สำหรับครัวเรือนและอุตสาหกรรม อ้างอิง https://www.afrik21.africa/en/uganda-european-union-grants-e90-4-million-for-green-economy/

COVID-19 ทำให้วิกฤตความหิวโหยกลับมาอีกครั้ง

แน่นอนว่าการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19 คือความท้าทายใหญ่ด้านสาธารณสุขทั่วโลก แต่ผลกระทบของมันไม่ได้จำกัดแต่ในเพียงสุขภาพเท่านั้น มันยังกระทบทั้งเรื่องเศรษฐกิจ วิถีชีวิต เกิดเป็นวิกฤติใหม่ ๆ ที่ต้องรับมือ หนึ่งในนั้นคือ “ความอดอยาก” กว่า 10 ปีที่ผ่านมาความมั่นคงด้านอาหารของโลกได้รับผลกระทบอย่างมากเมื่อราคาวัตถุดิบหลักเช่น ข้าวสาลี ข้าวและข้าวโพดเข้าสู่ราคาที่สูงและผันผวนเป็นเวลานาน ผลจากวิกฤตราคาอาหารวิกฤติการเงิน 2008 และสภาวะเศรษฐกิจถดถอยทั่วโลก ประกอบกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างต่อเนื่อง ทำให้ทั่วโลกเผชิญกับน้ำท่วมที่รุนแรง บ่อยครั้งขึ้นและแห้งแล้งมากขึ้นภัยแล้งหรือที่เรียกกันว่า สภาวะอากาศแบบสุดขั้ว (extream weather) สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยที่ทำให้ความหิวทั่วโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงสามปีที่ผ่านมาหลังจากการลดลงแล้วหลายทศวรรษ เมื่อปีที่แล้วการชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้มีผู้คนอดอยาก หิวโหยเพิ่มขึ้นอีก 20 ล้าน โดยไม่ได้เกิดจากสภาวะขาดแคลนอาหาร แต่เป็นเพราะพวกเขาไม่มีกำลังซื้ออาหารมาบริโภค มาตรการล็อคดาวน์ที่ทั่วโลกใช้เพื่อลดการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้คนในช่วงการระบาดของไวรัสโควิด 19 เป็นมาตรการที่ไม่เคยมีการใช้มาก่อน ทำให้เราอยู่ในสภาวะที่ไม่คุ้นเคย และต้องปรับตัวอย่างมากเพื่อรับมือกับเรื่องดังกล่าว มาตรการนี้ทำให้ “อินเดีย”ซึ่งเป็นประเทศที่มีประชากรผู้มีรายได้น้อยได้รับผลกระทบ กว่า 190 ล้านคนกำลังเข้าสู่สภาวะอดอยาก แอฟริกาใต้เองก็ได้รับผลกระทบเช่นกันขณะนี้ประชากรสูงถึงร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมดกำลังอยู่ในสภาวะอดอยาก การสูญเสียรายได้ของคนหลายพันล้านคนนับเป็นผลกระทบร้ายแรงที่สุดของวิกฤตการณ์ COVID-19 พลเมืองแคนาดามากกว่าหนึ่งล้านคนยื่นขอรับการเยียวจากการว่างงานพร้อมกันภายในเวลาเพียงหนึ่งสัปดาห์ อย่างไรก็ตาม มิใช่ทุกประเทศที่จะสามารถจัดสวัสดิการเตรียมพร้อมชดเชยแก่ผู้ขาดรายได้จนเป็นเหตุให้ขาดความสามารถในการซื้อสินค้า อาหารมาบริโภค Abiy Ahmed นายกรัฐมนตรีเอธิโอเปียกล่าวในจดหมายถึงไฟแนลเชียลไทม์เมื่อสัปดาห์ที่แล้วว่า ประเทศในแอฟริกา […]

ข้อค้นพบที่สำคัญจากการทบทวนกฎหมายเกี่ยวกับพลาสติกของประเทศต่างๆ

ข้อค้นพบที่สำคัญจากการทบทวนกฎหมายเกี่ยวกับพลาสติกของประเทศต่างๆ คมศักดิ์ สว่างไสว นักวิชาการประจำศูนย์ฯ 1. เกริ่นนำ ในเดือนธันวาคม ปี ค.ศ. 2018 UN Environment ได้เผยแพร่รายงาน “Legal Limits on Single-Use Plastics and Microplastics: A Global Review of National Laws and Regulations” ที่ได้สร้างกระแสความตื่นตัวกับผู้ที่สนใจปัญหาขยะพลาสติกเป็นอย่างมาก เพราะรายงานฉบับนี้ได้สรุปความคืบหน้าการแก้ไขปัญหามลพิษพลาสติกของ 192 ประเทศ จากการรวบรวมและทบทวนกฎหมาย/ข้อบังคับ/มาตรการ ที่เป็นการห้าม/จำกัด/จัดการ ทั้งในเชิงการผลิต/การนำเข้า/การขาย/การใช้/การทิ้งพลาสติก เป็นระยะเวลากว่า 6 เดือน (มีนาคม – สิงหาคม ค.ศ. 2018) โดยมุ่งเน้นพลาสติก 3 ชนิด คือ ถุงพลาสติก (Plastic Bags) ผลิตภัณฑ์พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียว (Single Use Plastic Items) และไมโครบีดส์ […]

“covid-19” คือตัวอย่างของการ “trade-off” จากธรรมชาติ

ผู้เชี่ยวชาญจากโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ยืนยันแล้วว่าการระบาดของไวรัสโควิด 19 ไม่ได้ส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อมอย่างที่มีการวิพากษ์กัน เนื่องจากเป็นการหยุดการทำกิจกรรมทางเศรษฐกินในระยะสั้น ๆ ทั้งยังกระทบต่อสุขภาพ คุณภาพชีวิตของคนทั้งโลก จึงไม่อาจกล่าวได้ว่าไวรัสชนิดนี้จะทำให้สิ่งแวดล้อมของโลกดีขึ้นได้อย่างแท้จริง อย่างไรก็ตาม การระบาดอย่างหนักของไวรัสจนทำให้การค้าขาย การเดินทาง การผลิตของอุตสาหกรรมต่างๆ ต้องหยุดชะงักกะทันหัน ส่งผลให้ปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ คุณภาพอากาศในประเทศที่มีการระบาดเริ่มดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ยกตัวอย่างเช่น ประเทศจีนซึ่งเป็นประเทศแรกที่มีการระบาด ข้อมูลจากกระทรวงนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อมของจีน และข้อมูลดาวเทียมจากองค์การการบินและอวกาศแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา ทั่วประเทศจีน เปิดเผยข้อมูลคุณภาพอากาศที่บันทึกระหว่างเดือนมกราคมถึงมีนาคม 2563 สะท้อนให้เห็นถึงคุณภาพของอากาศที่เพิ่มขึ้น 84.5 เปอร์เซ็นต์ต่อวัน โดยมีคุณภาพอากาศที่ดีใน 337 เมือง สัญญาณดังกล่าวอาจเป็นตัวอย่างหนึ่งของการ “ทดแทนกัน” ของธรรมชาติ หรือที่นักเศรษฐศาสตร์ใช้เป็นกรอบการวิเคราะห์ที่เรียกว่า “Trade-off Analysis” Pushpam Kumar นักเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมจาก UNEP ให้สัมภาษณ์ถึง “Trade-off Analysis” หรือ การวิเคราะห์การทดแทนกัน ต่อกรณีไวรัสโควิด 19 เอาไว้อย่างน่าสนใจ Q: Trade-off Analysis คืออะไร?A: Trade-off Analysis หรือการวิเคราะห์การทดแทนกัน […]

Climate change and water โลกร้อนไปถึงไหน น้ำก็แย่ถึงนั่น

สถานการณ์ระบาดของไวรัสโควิด – 19 ทำให้ทั่วโลกต้องพุ่งเป้าจัดการกับมันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ปัญหาเจ้าประจำอย่าง “ภัยแล้ง” ก็ไม่ได้ผ่อนความรุนแรงลงตามความสนใจของกระแสข่าว มันยังคงคุกคามโลกอย่างต่อเนื่อง และจะร้ายแรงขึ้นอีก หากเรายังไม่สามารถจัดการกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รายงานการพัฒนาน้ำโลก 2020 (world water development report) กล่าวถึงความสัมพันธ์ของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กับ วิกฤติการณ์น้ำ ดังนี้ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจะส่งผลกระทบต่อ “คุณภาพและปริมาณน้ำที่จำเป็นสำหรับความต้องการขั้นพื้นฐานของมนุษย์” และอาจคุกคามสิทธิในการเข้าถึงน้ำและการสุขาภิบาลสำหรับคนหลายพันล้านคน อุณหภูมิของน้ำที่เพิ่มขึ้นและออกซิเจนที่ละลายในน้ำลดลงจะส่งผลกระทบต่อคุณภาพน้ำทำให้ความสามารถในการทำให้บริสุทธิ์ด้วยตนเองของแอ่งน้ำจืดลดลง ช่วงเวลาของความแห้งแล้งและน้ำท่วมอาจทำให้ความเข้มข้นของมลพิษและเชื้อโรคในน้ำเพิ่มขึ้นระบบนิเวศทั้งป่าไม้และพื้นที่ชุ่มน้ำก็มีแนวโน้มที่จะได้รับผลกระทบทางลบจากการเปลี่ยนแปลงคุณภาพน้ำส่งผลให้เกิดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ รายงานยังกล่าวถึงความท้าทายของการบำบัดน้ำเสียซึ่งต้องใช้กระบวนการทางชีวเคมีและพลังงานที่ในการบำบัดน้ำเสียทำให้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 3-7% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) แต่ก็จำเป็นต้องทำเพราะน้ำเสียที่ไม่ผ่านการบำบัดจะกลายเป็นแหล่งสะสมของมีเทน อีกทั้งยังเรียกร้องให้มีการปรับปรุงการจัดการน้ำเสียและแสดงให้เห็นว่าการสกัดก๊าซมีเทนจากสารอินทรีย์สามารถนำมาใช้ในการสร้างพลังงานที่จำเป็นสำหรับกระบวนการบำบัดน้ำเสียประเทศที่ขาดแคลนน้ำเช่นจอร์แดน เม็กซิโก เปรู รวมถึงประเทศไทยเราก็ได้ใช้เทคนิคเหล่านี้ ซึ่งช่วยประหยัดงบประมาณที่ใช้ในการปรับปรุงคุณภาพการบริการและลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ด้วย แสดงให้เห็นว่าการแก้ปัญหาวิกฤติน้ำนั้นมีความเกี่ยวข้องกันกับการจัดการกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ดังนั้นจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องจัดลำดับความสำคัญของวิกฤติการณ์น้ำอันเป็นผลจากสภาพอากาศเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการกำหนดประเด็นการมีส่วนร่วมของทุกชาติ nationally determined contributions (NDCs) พร้อมทั้งแนะนำให้รัฐเพิ่มการบูรณาการการปรับตัวและการวางแผนลดการลงทุนที่เกี่ยวข้องกับน้ำเพื่อส่งเสริมการจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืนสิทธิมนุษยชนในน้ำดื่มที่ปลอดภัยและการสุขาภิบาลและเพื่อช่วยให้บรรลุ SDGs อ้างอิง https://sdg.iisd.org/news/world-water-report-and-resilience-coalition-launch-on-world-water-day/ อ่านรายงานการพัฒนาน้ำโลกฉบับเต็มได้ที่ https://en.unesco.org/themes/water-security/wwap/wwdr/2020

Pavan Sukdev นักเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมชื่อดัง ได้รับรางวัล Tyler Prize for Environmental Achievement 2020

เมื่อปลายเดือนมกราคมที่ผ่านมา ได้มีการประกาศผลรางวัล Tyler Prize for Environmental Achievement ประจำปี 2020 ปรากฏว่า Pavan Sukdev นักเศรษฐศาสตร์สิ่งแวดล้อมและทูตสันถวไมตรีของ UN Environment Programme (UNEP) และ Gretchen C. Daily นักชีววิทยาเชิงอนุรักษ์ ได้รับรางวัลของปีนี้ไปครอบครอง จากการที่ทั้งสองคนเป็นผู้บุกเบิกในการวัดมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ของทุนทางธรรมชาติ (Natural Capital) ซึ่งก่อให้เกิดการออกมาตรการใหม่ๆ เพื่อที่จะปกป้องระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพของโลก ในอดีต Pavan Sukdev ได้รับเลือกให้เป็นผู้นำในการศึกษา The Economics of Environment and Biodiversity (TEEB) ระหว่างปี 2008 – 2010 โดยมี UNEP เป็นเจ้าภาพ เมื่อ TEEB ฉบับแรกได้เผยแพร่ในปี 2008 ได้ก่อให้เกิดการวางรากฐานในการเคลื่อนไหวด้านเศรษฐกิจสีเขียว ต่อมาในปี 2009 ทาง UNEP […]

New York พบสาร PFOS จากโฟมดับเพลิงปนเปื้อนแหล่งน้ำของชุมชน

New York พบสาร PFOS จากโฟมดับเพลิงปนเปื้อนแหล่งน้ำของชุมชน ชุมชนใน Capital Region ซึ่งเป็นเขตมหานครรอบๆ Albany เมืองหลวงของรัฐ New York พบสาร PFOS จากโฟมดับเพลิงปนเปื้อนในระบบน้ำของชุมชน ซึ่งมาจากศูนย์ฝึกอบรมดับเพลิงใกล้ๆ โดยมีระดับการปนเปื้อนสาร PFOS อยู่ที่ 13.3 ppt ซึ่งสูงกว่าระดับการปนเปื้อนสูงสุดที่กระทรวงสาธารณสุขของรัฐ New York กำลังเสนอที่ 10 ppt สำหรับ PFOS และ PFOA แม้ว่าจะเกิดเหตุการณ์นี้ แต่กระทรวงสาธารณสุขของรัฐ New York กลับเสนอช่วงผ่อนผันเพื่อแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสาร PFOS หรือ PFAS เป็นเวลาถึง 3 ปี แก่ผู้ให้บริการน้ำประปา รวมทั้งสามารถรายงานการตรวจสารฯเป็นรายปี แทนที่จะเป็นรายไตรมาสเหมือนสารเคมีอื่นๆ ที่มีความคล้ายคลึงกัน ทั้งนี้ PFOS เป็นสาร POPs ชนิดหนึ่ง ภายใต้อนุสัญญาสตอกโฮล์มว่าด้วยสารมลพิษที่ตกค้างยาวนาน (Stockholm Convention […]

ไมโครพลาสติกถล่มลอนดอน

ไมโครพลาสติกถล่มลอนดอน งานวิจัยชิ้นหนึ่งในนิตยสาร Environment International ได้ทำการเก็บรวบรวมไมโครพลาสติก ที่ตกลงบนหลังคาของตึกเก้าชั้นในลอนดอนกลาง พบว่า ตัวอย่างทั้งหมดจำนวน 8 ตัวอย่าง มีอัตราการสะสมของไมโครพลาสติกอยู่ระหว่าง 575 ถึง 1,008 ชิ้นต่อตารางเมตรต่อวัน ที่เกิดจากพลาสติก 15 ประเภท โดยส่วนมากเป็นเส้นใยอะคริลิคจากเสื้อผ้า และมีบางส่วนเป็นพอลิสไตรีนและโพลีเอทิลีนจากบรรจุภัณฑ์อาหาร จากอัตราการสะสมฯดังกล่าว ทำให้ลอนดอนเป็นเมืองที่มีอัตราการสะสมของไมโครพลาสติกสูงที่สุด จากเมืองทั้งหมดที่ได้ทำการศึกษาวิจัยในเรื่องนี้ ซึ่งในปัจจุบันก็มีเพียงแค่ 4 เมืองเท่านั้น โดยเมืองอื่นๆ ได้แก่ ตงกวน (จีน) ปารีส (ฝรั่งเศส) และฮัมบูร์ก (เยอรมนี) ในทุกปี แต่ละคนจะบริโภคไมโครพลาสติกเฉลี่ยประมาณ 50,000 ชิ้นต่อปี และยังไม่มีใครทราบถึงผลกระทบทางสุขภาพจากการหายใจเอาไมโครพลาสติกเข้าไป หรือจากการบริโภคผ่านทางน้ำและอาหาร ซึ่งประเด็นนี้ต้องมีการศึกษาวิจัยกันอย่างเร่งด่วน อ้างอิง https://amp.theguardian.com/environment/2019/dec/27/revealed-microplastic-pollution-is-raining-down-on-city-dwellers

5 นโยบาย/ข้อเสนอแนะ/โครงการที่น่าสนใจ เพื่อการจัดการขยะพลาสติกของไทย

  คมศักดิ์ สว่างไสว นักวิชาการประจำศูนย์ฯ   จากการเสียชีวิตของลูกพะยูน “มาเรียม” ที่ได้กินขยะพลาสติกเข้าไปเพราะคิดว่าเป็นอาหาร และการตรวจพบไมโครพลาสติกในกระเพาะปลาทู ซึ่งเป็นปลาที่คนไทยนิยมรับประทาน ทำให้ในช่วงที่ผ่านมา ได้สร้างกระแสความสนใจและความตระหนัก ในปัญหาขยะพลาสติกและไมโครพลาสติกของสังคมไทยเป็นอย่างมาก จนเกิดการรณรงค์ไม่ให้ใช้ถุงพลาสติกและผลิตภัณฑ์พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวกันอย่างแพร่หลาย รวมทั้งการเก็บขยะตามชายหาดท่องเที่ยว   รูปที่ 1 ข่าวการเสียชีวิตของพะยูนน้อย “มาเรียม” และการตรวจพบไมโครพลาสติกในกระเพาะปลาทู ที่มา: https://www.facebook.com/mangozero/posts/2306206699708902, https://www.facebook.com/mnpoc.trang3/posts/2120974728207664   เรื่องนี้ทำให้ผู้เขียนสงสัยว่า ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยได้มีนโยบายจากภาครัฐอะไรบ้างในการจัดการปัญหาขยะพลาสติก ภาคเอกชนได้มีส่วนร่วมหรือไม่ นักวิชาการได้ให้ข้อเสนอแนะอะไรบ้าง และมีโครงการที่ดำเนินงานแล้วได้ผลลัพธ์ที่ดีเยี่ยมบ้างไหม ซึ่งจากการค้นคว้าและรวบรวมข้อมูล ทำให้ผู้เขียนได้พบกับ 5 นโยบาย/ข้อเสนอแนะ/โครงการที่น่าสนใจ เพื่อการจัดการขยะพลาสติกของไทย ดังนี้   (ร่าง) โรดแมปการจัดการขยะพลาสติก พ.ศ. 2561-2573 สำหรับนโยบายหลักของประเทศไทยในการจัดการขยะพลาสติก คงจะหนีไม่พ้น “(ร่าง) โรดแมปการจัดการขยะพลาสติก พ.ศ. 2561-2573” ของกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นกรอบและทิศทางการดำเนินการป้องกัน และแก้ไขปัญหาการจัดการขยะพลาสติกของประเทศ โดยโรดแมปประกอบด้วย 2 เป้าหมาย ดังนี้ […]

งานสัมมนาประจำปีศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว ปีที่ 3 “การขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียว สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในอนาคต”

งานสัมมนาประจำปีศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว ปีที่ 3 “การขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียว สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในอนาคต” งานสัมมนาประจำปีศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว ปีที่ 3“การขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียว สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในอนาคต” จัดโดย ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียวคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) วันจันทร์ที่ 7 ตุลาคม 2562เวลา 13.00.16.00 น.ณ ห้องกมลทิพย์ ชั้น 2 โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพฯ ลงทะเบียนผ่าน QR Code หรือ https://forms.gle/mvx2A319sJT3hccF8