สังคมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Society) ตอน ถ่านหิน คุ้มค่าจริงหรือ?

สังคมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Society) ตอน ถ่านหิน คุ้มค่าจริงหรือ? รศ.ดร.ชยันต์ ตันติวัสดาการคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประเทศพัฒนาแล้วทั่วโลกทยอยยกเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหิน แต่ไทยกลับพยายามเพิ่ม แคนาดา สหรัฐอเมริกา เยอรมันนีต่างพากันทยอยยอเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหินกันแล้วทั้งสิ้น แต่รัฐวิสาหกิจของไทยกลับพยายามรณรงค์การตั้งโรงงานไฟฟ้าถ่านหินอย่างหนัก ท่ามกลางเสียงคัดค้านของชุมชนและภาคประชาสังคม โดยอ้างว่าเป็นแหล่งพลังงานที่ถูกที่สุดรัฐออนทาริโอ ประเทศแคนาดาได้ทยอยยกเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหินมาตั้งแต่ปี 2007 และได้ยุติโดยสิ้นเชิงแล้วในปี 2557 ที่ผ่านมา ส่งผลให้มีการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ลงถึง 34 Mt หรือ 17% ซึ่ง Ontario Power Authority เห็นว่าเป็นโครงการที่มีการลด GHG ที่มากที่สุดของทวีปอเมริกาเหนือ ในขณะที่ Alliant Energy ผู้ผลิตพลังงานหลักในรัฐไอโอวา สหรัฐอเมริกา ก็ได้ประกาศทยอยยกเลิก 6 โรงงานไฟฟ้าถ่านหินของตน ทำให้ยอดการปิดโรงงานถ่านหินในสหรัฐอเมริกา ณ กรกฎาคม 2558 เพิ่มเป็น 200 โรง ส่วนเยอรมันประกาศเป้าหมายการทยอยปิดโรงงานพลังงานถ่านหินร้อยละ13 ภายในปี 2564 […]

ขยะกำลังจะล้นโลก (ตอนที่ 1)

ขยะกำลังจะล้นโลก (ตอนที่ 1) อ.ดร.อนิณ อรุณเรืองสวัสดิ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ที่มา: Flickr  รหัสผู้ใช้ Jritch77   ปัญหาขยะกำลังเป็นปัญหาสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าปัญหาโลกร้อนที่ทุกประเทศกำลังเผชิญและต้องทุ่มเททรัยพากรในการจัดการปัญหาดังกล่าว นอกจากกลิ่นเหม็นรบกวนและเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคแล้ว ปัญหาขยะยังก่อให้เกิดปัญหามลพิษด้านอื่นๆ ตามมา ไม่ว่าจะเป็นปัญหามลพิษทางน้ำจากน้ำเสียที่รั่วไหลจากแหล่งเทกองขยะ หรือ ขยะที่ถูกฝังกลบอยู่ใต้ดิน ทำให้คุณภาแหล่งน้ำผิวดิน และ ใต้ดินแย่ลง  นอกจากนี้หากเกิดเพลิงไหม้กองขยะดังเช่นกรณีไฟไหม้กองขยะที่สมุทรปราการก็ทำให้เกิดมลพิษทางอากาศตามมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีขยะที่มีสารพิษปะปนอยู่ เนื่องจากไม่มีการคัดแยกขยะอย่างเหมาะสม ปัญหาขยะนับวันจะทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้นเนื่องจากสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป การขยายตัวของประชากรและการอยู่อาศัยในเขตเมืองซึ่งเป็นรูปแบบการดำเนินชีวิตที่ก่อให้เกิดปริมาณขยะมากกว่าการอาศัยอยู่ในชนบท การขยายตัวทางเศรษฐกิจและการแข่งขันในอุตสาหกรรม ทำให้ผู้ผลิตพยายามพัฒนาสินค้ารูปแบบใหม่ๆ ตัวอย่างเช่นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ หรือ โทรศัพท์มือถือ ที่ออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับพฤติกรรมของผู้บริโภคที่มีความเป็นวัตถุนิยมมากขึ้น ส่งผลให้ปริมาณขยะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในอัตราที่เพิ่มขึ้น ธนาคารโลก(2012)[1] รายงานว่าเมื่อปี 1990 โลกของเรา มีประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตเมือง ประมาณ 220 ล้าน คน หรือคิดเป็น 13% ของประชากรโลก  และก่อให้เกิดขยะประมาณ 300,000 ตันต่อวัน  แต่เพียงสิบปีผ่านไป ประชากรที่อาศัยอยู่ในเขตเมืองมีจำนวนเพิ่มขึ้นเป็น 2.9 พันล้านคน  […]

สินค้าสีเขียว (Green Product) คืออะไร

สินค้าสีเขียว (Green Product) คืออะไร นิรมล สุธรรมกิจ รองศาสตราจารย์ ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   คำว่า Green Product หรือสินค้าเขียว เช่น พลังงานเขียว (Green Energy) พลาสติกเขียว (Green Plastic) กระเป๋าเขียว (Green Bag) อาคารเขียว (Green Building) สถานีโทรทัศน์เขียว (Green TV Station) เป็นต้น มิได้หมายถึงสินค้าหรือผลิตภัณฑ์เหล่านี้มี “สีเขียว” (green color) หากแต่เป็นสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่มีนัยไปในทาง “รักษ์โลก” หรือ ลดการใช้ทรัพยากรและพลังงาน กล่าวอีกนัยหนึ่ง คำว่า “Green” หรือ “เขียว” นั้น หมายถึง การอนุรักษ์ทรัพยากรและการลดการปล่อยมลพิษของสินค้านั้นๆ อีกทั้งยังอาจรวมถึงการส่งเสริมการอนุรักษ์ป่าไม้และทะเลด้วย สินค้าสีเขียว มีด้วยกันหลายรูปแบบ ในที่นี้จะขอนำเสนอ กลุ่มผลิภัณฑ์และบริการที่เรียกว่า “สินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม” เช่น […]

ธุรกิจสีเขียว (Green Business)

ธุรกิจสีเขียว (Green Business) คมศักดิ์ สว่างไสว  นักวิจัยอิสระ   ถ้าหากเราได้ตามเมกะเทรนด์ของโลกเป็นประจำก็จะพบว่า แนวโน้มใหญ่ของโลกเรื่องหนึ่งที่ถูกรายงานทั้งบนเว็บไซต์และการศึกษาขององค์กรต่างๆ ก็คือ “สิ่งแวดล้อม” เพราะทุกคนรู้ดีว่า ชีวิตเราไม่สามารถดำรงอยู่ได้ หากปราศจากสภาพแวดล้อมที่สะอาดและสมบูรณ์ ดังนั้น ในอนาคตผู้คนจะสนใจที่ใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่าและบริโภคสินค้าและบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น รวมทั้งจะสนใจบริษัทที่ใส่ใจเรื่องพวกนี้ด้วยเช่นกัน ซึ่งเรื่องนี้จะเป็นแรงกดดันต่อบริษัทที่จะต้องปรับตัวตามพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป และเป็นโอกาสในการปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ของบริษัท ให้เป็น “ธุรกิจสีเขียว ” มากขึ้น

อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry)

อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry) ดร.มณเฑียร สติมานนท์   อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   นิยาม อุตสาหกรรมสีเขียวมีนิยามที่หลากหลายตามแต่องค์กรหรือหน่วยงานที่นำมาปฏิบัติ ออกนโยบาย หรือออกใบรับรอง และตามแต่ขอบเขตและความสนใจของแต่ละองค์กร อาทิในระดับประเทศกระทรวงอุตสาหกรรมไทยได้นิยามว่าอุตสาหกรรมสีเขียวคือ อุตสาหกรรมที่ยึดมั่นในการประกอบกิจการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมด้วยการมุ่งเน้นในเรื่องของการพัฒนาและหรับปรุงกระบวนการผลิตและการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนือง พร้อมกับการประกอบกิจการด้วยความรับผิดชอบต่อสังคมทั้งภายในและภายนอกองค์กรตลอดห่วงโซ่อุปทานเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ในขณะที่สำนักงานสิ่งแวดล้อม องค์การพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งสหประชาชาติ (UN Industrial Development Organization – UNIDO) ได้ให้นิยามของอุตสาหกรรมสีเขียวที่กว้างและครอบคลุมไปถึง เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy)

จับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ฉบับที่ 1 | ปีที่ 1 | พ.ศ. 2558

จับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ฉบับที่ 1 | ปีที่ 1 | พ.ศ. 2558 เรื่องราวที่น่าสนใจในฉบับ พิธีลงนามบันทึกความตกลง อุตสาหกรรมสีเขียว ธุรกิจสีเขียว สินค้าสีเขียว สังคมคาร์บอนต่ำ ตอน ถ่านหิน คุ้มค่าจริงหรือ ขยะกำลังจะล้นโลก (ตอนที่ 1) บทบรรณาธิการ จุลสารนี้ถือเป็นฉบับปฐมกฤษ์ของศูนย์วิจัยนโยบายเศรษฐกิจสีเขียว หรือ ศูนย์ PRO-Green ซึ่งเป็นศูนย์วิจัยที่จัดตั้งขึ้นเพื่อติดตามความเคลื่อนไหวทางวิชาการ นโยบายและมาตรการ รวมทั้งการสร้างองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจสีเขียวที่เหมาะสมกับประเทศไทยขึ้น ทำการพัฒนาเครือข่ายทางวิชาการของนักวิจัยทั้งทางด้านเศรษฐศาสตร์และศาสตร์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจสีเขียว รวมทั้งการเชื่อมโยงกับหน่วยงานการกำหนดนโยบาย กลุ่มภาคธุรกิจ กลุ่มประชาสังคม และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อทำหน้าที่ในการเป็นตัวกลางในการสื่อสารเพื่อให้เกิดการสร้างข้อเสนอแนะทางนโยบายที่เหมาะสมกับประเทศไทย รวมทั้งการนำเอาผลงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ในทางปฏิบัติ และสนับการเรียนการสอน การให้การปรึกษาวิทยานิพนธ์และสาระนิพนธ์แก่นักศึกษา อันนำไปสู่การสร้างนักวิจัยในอนาคต ขอบเขตงานของศูนย์ PRO-Green ประกอบด้วยสามด้าน คือ 1. สร้างองค์ความรู้และเครือข่ายวิชาการ การติดตาม วิเคราะห์กระแส และสร้างองค์ความรู้ด้านเศรษฐกิจสีเขียว สร้างเครือข่ายเพื่อการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ของนักวิชาการทั้งภายในและต่างประเทศ การประชุมพิจารณาร่างข้อเสนอโครงการวิจัย 2. ขับเคลื่อนนโยบาย เป็น “กระจกส่อง” […]

Green Economy Watch

Green Economy Watch จุลสาร “จับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว” หรือ Green Economy Watch จัดทำขึ้นเพื่อ 1)ติดตามความเคลื่อนไหว ความก้าวหน้าด้านวิชาการเกี่ยวกับเศรษฐกิจสีเขียว รวมทั้งนโยบายและมาตรด้านเศรษฐกิจสีเขียวของประเทศต่างๆ 2) ติดตามความเคลื่อนไหว ความก้าวหน้าด้านวิชาการเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ทั้งด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (mitigation) และการปรับตัวเพื่อรองรับผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ (adaptation) และ 3)เผยแพร่องค์ความรู้ ผ่านการผลิตผลงานวิชาการเพื่อตีพิมพ์เผยแพร่ และการจัดอบรมและสัมมนาต่อสาธารณะ อ่านจุลสารย้อนหลัง จุลสารจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ฉบับที่ 1 | ปีที่ 1 | ธันวาคม พ.ศ. 2558 จุลสารจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ฉบับที่ 2 | ปีที่ 1 | กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2559 จุลสารจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ฉบับที่ 3 | ปีที่ 1 | กรกฎาคม พ.ศ. 2559

สกว.จับมือเศรษฐศาสตร์ มธ. ตั้งศูนย์วิจัยเศรษฐกิจสีเขียว

สกว.จับมือเศรษฐศาสตร์ มธ. ตั้งศูนย์วิจัยเศรษฐกิจสีเขียว คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) จัดงานแถลงข่าวเพื่อเปิดตัวศูนย์วิจัยฯ อย่างเป็นทางการและจัดการเสวนาหัวข้อ “Research Gap on Thailand GreenEconomy” พร้อมทั้งการประชุมเครือข่ายวิจัยด้านเศรษฐกิจสีเขียว เมื่อวันอังคารที่ 1 ธันวาคม 2558 เวลา 13.00 – 16.30 น. ณ ห้องประชุมใหญ่ชั้น 5 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ โดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ นพ. สุทธิพันธ์ จิตพิมลมาศ ผู้อำนวยการสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย รองศาสตราจารย์ ดร. ชาลี เจริญลาภนพรัตน์ รองอธิการบดีฝ่ายการนักศึกษาและการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศาสตราจารย์ ดร. สกนธ์ วรัญญูวัฒนา คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และรองศาสตราจารย์ ดร.ชยันต์ ตันติวัสดาการ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว เข้าร่วมแถลงข่าว     […]

เวทีเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ครั้งที่ 1 “Research Gap on Thailand Green Economy”

เวทีเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว ครั้งที่ 1 “Research Gap on Thailand Green Economy” ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว จัดเวทีเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว หัวข้อ “Research Gap on Thailand Green Economy” ในวันที่ 1 ธันวาคม 2558 ณ ห้องประชุมชั้น 5 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยได้รับเกียรติจากวิทยากรทั้งภาครัฐและเอกชน ได้แก่ คุณลดาวัลย์ คำภารองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ(เอกสารประกอบ) 01 Research Gap on Thailand Green Economy NESDB คุณอินทิรา เอื้อมลฉัตรผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.)(เอกสารประกอบ) 02 เสวนา Green Economy _ONEP ดร.อาทิตย์ พัฒนพงศ์ชัยสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมสีเขียว กระทรวงอุตสาหกรรม(เอกสารประกอบ) 03 Green Industry_สำนักปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม คุณบุญธรรม อร่ามศิริวัฒน์เลขาธิการสมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย(เอกสารประกอบ) 04 เสวนาหัวข้อResearch Gap […]

การประชุมเครือข่ายนักวิจัยรุ่นใหม่ในคณะเศรษฐศาสตร์

การประชุมเครือข่ายนักวิจัยรุ่นใหม่ในคณะเศรษฐศาสตร์ ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว ได้จัดการประชุมเครือข่ายนักวิจัยรุ่นใหม่ในคณะเศรษฐศาสตร์ เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2558 ณ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต โดยมีอาจารย์และบุคลากรในคณะเศรษฐศาสตร์ที่มีความสนใจที่จะพัฒนาโจทย์วิจัยที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจสีเขียว จำนวน 12 คน โดยหัวข้อที่อาจารย์และบุคลากรให้ความสนใจและมีโอกาสที่จะพัฒนาเป็นโครงการวิจัย ได้แก่ Green procurement Environment justice Green business : goods and services Green energy Green building Low carbon transportation Urban planning Biodiversity ซึ่งทางศูนย์จะได้ทำการสนับสนุนให้คณาจารย์เหล่านี้ทำการจัดทำร่างข้อเสนอวิจัยเพื่อเสนอต่อทาง สกว. ต่อไป