คมศักดิ์ สว่างไสว
นักวิจัยอิสระ
จากที่เราได้ทราบถึงองค์ประกอบของธุรกิจสีเขียวในฉบับที่แล้ว ในฉบับนี้เราจะมาเรียนรู้เกี่ยวกับการรับรองธุรกิจสีเขียว เพราะเราไม่สามารถปฏิเสธได้เลยว่า เมื่อเราคิดที่จะทำธุรกิจสีเขียวแล้ว ก็จะต้องมีการรับรองเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับตัวเองว่าได้ดำเนินงานมาอย่างถูกทาง และสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้าของเรา โดยการรับรองธุรกิจสีเขียวนี้ จะเป็นการรับรองในเชิงนโยบายและการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมของบริษัทเท่านั้น ไม่ใช่การรับรองไปที่ตัวผลิตภัณฑ์หรือบริการ รวมทั้งไม่ใช่การรับรองที่แผนกใดแผนกหนึ่งของบริษัทอีกด้วย
อย่างไรก็ตาม ณ ปัจจุบันยังไม่มีมาตรฐานการรับรองธุรกิจสีเขียวที่เป็นมาตรฐานแบบเดียวกันทั้งหมด โดยองค์กรที่ออกมาตรฐานส่วนใหญ่เป็นองค์กรแสวงหากำไรและไม่แสวงหากำไร ซึ่งแต่ละองค์กรครอบคลุมขอบเขตอำนาจในการรับรองไม่เหมือนกัน บางองค์กรออกมาตรฐานที่ใช้ได้ในระดับท้องถิ่น บางองค์กรออกมาตรฐานที่ใช้ได้ในระดับประเทศ และมีองค์กรน้อยมากที่ออกมาตรฐานระหว่างประเทศ นอกจากนี้มาตรฐานส่วนใหญ่จะอยู่ในระดับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และมีส่วนน้อยที่อยู่ในระดับธุรกิจขนาดใหญ่
ถึงแม้ว่า เป็นเรื่องยากลำบากที่จะพิจารณาธุรกิจสีเขียวที่มีมาตรฐานแตกต่างกัน แต่เราสามารถเรียนรู้รายละเอียดสำคัญๆ ที่เหมือนกันในแต่ละมาตรฐานได้ โดยมาตรฐานที่ใช้ในครั้งนี้ ได้แก่ Institute for Green Business Certification, Green America Certification, Green Business Bureau และ Green Plus Certification
หลักการทั่วไปของการรับรองธุรกิจสีเขียว
การรับรองธุรกิจสีเขียวจะมีหลักการทั่วไปที่ยึดถือตาม 3 เสาหลักของความยั่งยืน คือ สิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ โดยที่เสาหลักสุดท้ายจะถูกเปลี่ยนเป็น “การดำเนินธุรกิจ” แทน ซึ่งในแต่ละเสาหลักมีรายละเอียด ดังนี้
ด้านสิ่งแวดล้อม บริษัทจะต้องรับผิดชอบทางสิ่งแวดล้อมตั้งแต่การซื้อวัตถุดิบ การผลิตสินค้า จนถึงการขายสินค้า รวมทั้งมีการทำสำนักงานและ/หรือโรงงานสีเขียวด้วย
ด้านสังคม บริษัทจะต้องให้ความเท่าเทียมกันทางสังคม และให้คำมั่นสัญญาว่าจะดำเนินงานในแนวทางที่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อพนักงาน ลูกค้า สังคม และสิ่งแวดล้อม
ด้านการดำเนินธุรกิจ บริษัทจะต้องพัฒนาการดำเนินงานของธุรกิจสีเขียวอย่างสม่ำเสมอ มีความโปร่งใสในทุกส่วนของธุรกิจ และมีการนำเสนอสินค้าและบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างถูกต้อง รวมทั้งไม่มีการทำให้เข้าใจผิดในนโยบายและการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมที่บริษัทไม่ได้ดำเนินการ (greenwashing)
กระบวนการรับรองธุรกิจสีเขียว
กระบวนการรับรองธุรกิจสีเขียวมีความแตกต่างหลากหลายมากในแต่ละมาตรฐาน บางมาตรฐานมีความเข้มงวดมาก ส่วนบางมาตรฐานมีความเข้มงวดน้อย รวมทั้งบางมาตรฐานจะมีการรับรองแบบทั่วไปเพียงอย่างเดียว ส่วนบางมาตรฐานจะมีทั้งการรับรองแบบทั่วไปควบคู่กับเฉพาะอุตสาหกรรม ซึ่งกระบวนการรับรองธุรกิจสีเขียวโดยทั่วไปมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้
จะเห็นได้ว่า การรับรองมาตรฐานธุรกิจสีเขียวส่วนใหญ่จะอยู่บนพื้นฐานของเอกสารเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม บางมาตรฐานจะมีการนัดหมายบริษัทเพื่อไปทวนสอบในสถานที่ดำเนินงานจริง
ผลประโยชน์ที่ได้รับจากการรับรองธุรกิจสีเขียว
โดยปกติ การดำเนินธุรกิจสีเขียวได้สร้างผลประโยชน์โดยตรงแก่บริษัทในแง่ของการลดต้นทุนอยู่แล้ว การได้รับตราประทับธุรกิจสีเขียวจะช่วยยิ่งส่งเสริมผลประโยชน์ของบริษัทมากขึ้นไปอีก เพราะเกือบทุกมาตรฐาน เราสามารถนำตราประทับธุรกิจสีเขียวไปใช้ในเว็บไซต์ เครือข่ายสังคมออนไลน์ สิ่งพิมพ์ทางการตลาด บูท หน้าร้านค้า และบรรจุภัณฑ์ของสินค้า[1] ซึ่งจะส่งผลดีแก่บริษัทหลายประการ ได้แก่
นอกจากนี้ องค์กรต่างๆ ที่ออกมาตรฐานการรับรองธุรกิจสีเขียวยังมีบริการที่ช่วยสนับสนุนบริษัทภายใต้มาตรฐานของตนเองด้วย เช่น
