ความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืน

ความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืน           อ.ชล บุนนาค คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ความสับสนระหว่าง เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) กับการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) เริ่มขึ้นเมื่อคำว่า เศรษฐกิจสีเขียว ได้ถูกประดิษฐ์ขึ้นในหนังสือชื่อ “Blueprint for a Green Economy” (Pearce และคณะ 1989) เพราะในบริบทนั้น เศรษฐกิจสีเขียวคือสิ่งเดียวกันกับการพัฒนาที่ยั่งยืน อย่างไรก็ดี ในช่วงเกือบ 30 ปีที่ผ่านมาการพัฒนาอย่างต่อเนื่องของทั้งสองแนวคิดทำให้ความแตกต่างระหว่างสองแนวคิดนี้เริ่มปรากฏชัดเจนขึ้น การทำความเข้าใจความแตกต่างและความสัมพันธ์ของ 2 แนวคิดนี้จึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ทั้งในแง่ของการวิจัยและการกำหนดนโยบาย การพัฒนาที่ยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียว คือสิ่งเดียวกันหรือไม่? Newton และ Cantarello (2014) เสนอว่า การพัฒนาที่ยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียวไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แต่มีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด โดยการพัฒนาที่ยั่งยืนเป็น “เป้าหมาย” (Goal) ส่วนเศรษฐกิจสีเขียวเป็นองค์ประกอบหนึ่งของ “หนทาง” (Means) ในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน […]

ศูนย์ PRO-Green จัดการประชุมเครือข่ายนักวิจัยในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ศูนย์ PRO-Green จัดการประชุมเครือข่ายนักวิจัยในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดประชุมนักวิจัยเครือข่ายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อจันทร์วันที่  29 กุมภาพันธ์ 2559 ณ ห้องประชุม ศ 429 คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต และประชุมผ่านระบบ Video Conference มายัง คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ โดยได้รับเกียรติจากคณาจารย์จากคณะต่างๆ อาทิ คณะนิติศาสตร์ คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คณะสาธารณสุขศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ สถาบันพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ รวมถึงนักวิจัยจากสถาบันสภาวะแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้าร่วมการประชุมในครั้งนี้ โดยมี รศ.ดร.ชยันต์ ตันติวัสดาการ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัย ให้การต้อนรับและนำการประชุมโดยนักวิจัยเครือข่ายแต่ละท่านได้นำเสนอถึงหัวข้อผลงานทางวิชาการที่ตนเองมีความสนใจและกำลังศึกษาอยู่ รวมถึงหัวข้องานวิจัยที่สนใจในอนาคตเพื่อที่จะได้พัฒนาเป็นข้อเสนองานวิจัเสนอขอรับทุนจาก สกว. ต่อไป รายละเอียดต่างๆ ทางศูนย์วิจัยฯ จะแจ้งให้ทราบอีกครั้ง

ศูนย์ PRO-GREEN ประกาศรับข้อเสนอโครงการวิจัย หัวข้อ “เศรษฐกิจสีเขียวกับการพัฒนาที่ยั่งยืน”

ศูนย์ PRO-GREEN ประกาศรับข้อเสนอโครงการวิจัย หัวข้อ “เศรษฐกิจสีเขียวกับการพัฒนาที่ยั่งยืน” ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว (PRO-Green) คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายสวัสดิภาพสาธารณะ   เปิดรับข้อเสนอโครงการวิจัย “เศรษฐกิจสีเขียวกับการพัฒนาที่ยั่งยืน” โดยมีโจทย์วิจัยที่เกี่ยวข้องดังนี้ ผลกระทบของกิจกรรมทางเศรษฐกิจต่อสุขภาพ (การใช้สารเคมีในภาคเกษตร/อุตสาหกรรม/บริการ) การจัดการผังเมืองและการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน ระบบการขนส่งมวลชนกับวิถีชีวิตในเมือง เกษตรอินทรีย์กับการพัฒนาอย่างยั่งยืน (มิติการผลิต/การตลาด/สุขภาพ/ระบบนิเวศ) การปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง (Adaptation) สังคมผู้สูงอายุ กับ การเปลี่ยนแปลงสังคมและเศรษฐกิจ การพัฒนาธุรกิจสำหรับสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม/ส่งเสริม CSR (การตลาด/การเงิน) โครงสร้างสถาบัน (institution structure) เช่น การปรับปรุงกฎหมาย องค์กรท้องถิ่น การมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่างๆ ความหลากหลายทางชีวภาพกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ/การค้าระหว่างประเทศ การส่งเสริมแนวคิดการพัฒนาอย่างยืนตลอดสายโซ่อุปทาน มาตรการทางการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศกับการพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว การส่งเสริมการท่องเที่ยวกับความยั่งยืนของประเทศ/ธุรกิจ/ชุมชน   ท่านสามารถส่งข้อเสนอโครงการวิจัยผ่านศูนย์ PRO-Green เพื่อขอรับทุนวิจัยจากสกว.ได้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป กำหนดปิดรับข้อเสนอรอบที่ 1 สำหรับ เขตกทม.และปริมณฑล: วันที่ 30 เมษายน 2559 กำหนดปิดรับข้อเสนอรอบที่ […]

ขยะกำลังจะล้นโลก ตอนที่ (2)

ขยะกำลังจะล้นโลก ตอนที่ (2) อ.ดร.อนิณ อรุณเรืองสวัสดิ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ การแก้ไขปัญหาขยะที่ดีที่สุดก็คือการลดปริมาณขยะลงให้เหลือน้อยที่สุด เพราะนอกจากจะเป็นการประหยัดทรัพยากรแล้ว ยังช่วยประหยัดต้นทุนในการกำจัดขยะอีกด้วย  หลักการสากลในการลดปริมาณขยะ ก็คือ หลักการ 3R  ซึ่งได้แก่ การลดการใช้ (Reduce) การใช้ซ้ำ (Reuse) และ การนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle)     จากรายงานของกรมควบคุมมลพิษพบว่า ในปี 2558 คนไทยสร้างขยะเฉลี่ยคนละประมาณ 1.1 กิโลกรัมต่อวัน การลดปริมาณขยะคงต้องอาศัยจิตสำนึกของประชาชนในการช่วยกันรักษาสิ่งแวดล้อม เช่น การปฏิเสธการใช้ถุงพลาสติกเมื่อไม่มีความจำเป็น การใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติก และ การนำบรรจุภัณฑ์สินค้ากลับมาใช้ใหม่ เป็นต้น อย่างไรก็ดีรัฐฯ สามารถสร้างมาตรการในการลดปริมาณขยะลงได้ เช่น ในเมืองซานฟรานซิสโก ประเทศสหรัฐฯ ถึงขนาดออกกฎหมายห้ามมิให้ร้านค้าใส่ถุงพลาสติกให้ลูกค้า แต่ให้ขายถุงที่สามารถใช้ซ้ำได้ให้กับลูกค้า  ประเทศญี่ปุ่นมีการจัดเก็บค่าถุงพลาสติก สำหรับประเทศไทยมีการให้คะแนนสะสมแต้มหากไม่ใช้ถุงพลาสติก เป็นต้น สำหรับการเก็บค่าธรรมเนียมขยะในประเทศไทย เป็นการจัดเก็บเพื่อเป็นค่าธรรมเนียมในการบริหารจัดการขยะเท่านั้น ไม่ได้มีส่วนสร้างแรงจูงใจในการลดขยะแต่ประการใด เนื่องจากไม่ว่าจะทิ้งมากหรือน้อยก็จ่ายเท่าเดิมซึ่งต่างจากค่าธรรมเนียมขยะในเมืองโตรอนโต้ ประเทศแคนาดา ที่มีการจัดเก็บค่าธรรมเนียมขยะตามขนาดของถังขยะ หากทิ้งมากก็ต้องจ่ายมาก เป็นการสร้างแรงจูงใจให้เกิดการลดปริมาณขยะ […]

สังคมคาร์บอนต่ำ ตอน คามิคัทสึ เมืองไร้ขยะ

สังคมคาร์บอนต่ำ ตอน คามิคัทสึ เมืองไร้ขยะ รศ.ดร.ชยันต์ ตันติวัสดาการ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป้าหมายเมืองไร้ขยะ ในปี ค.ศ. 2020 คามิคัทสึ เป็นเมืองด้านตะวันตกเฉียงใต้ของญี่ปุ่นที่ไม่เหมือนเมืองใดในโลก เพราะผู้คนของเมืองนี้มีเป้าหมายที่เหลือเชื่อ และอาจกลายเป็นเมืองต้นแบบของเมืองอื่นๆ ของโลกได้เลยทีเดียว  ประชาชนของเมือง คามิคัทสึ จำนวนหนึ่งพันเจ็ดร้อยคน ร่วมกันให้คำมั่นสัญญาที่จะยุติการใช้พื้นที่ฝังกลบขยะและเตาเผาขยะโดยเด็ดขาดภายในปี ค.ศ. 2020 ด้วยการรีไซเคิลและใช้ซ้ำ (recycle and reuse) ของเสีย (waste) ทุกชนิดในครัวเรือน เมืองเล็กๆ เช่นนี้กับเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ขนาดนี้ นับว่าไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เลย แต่ปัจจุบันคามิคัทสึก็สามารถจัดการกับร้อยละ 80 ของของเสียที่เกิดขึ้นแล้ว ทั้งในรูปของการรีไซเคิล การทำปุ๋ยหมัก และการใช้ซ้ำ  ส่วนที่เหลือร้อยละ 20 เท่านั้นที่ถูกนำไปฝังกลบ แถมยังช่วยให้สามารถลดต้นทุนในการจัดการลงเหลือเพียงหนึ่งในสามเท่านั้น ชาวเมืองคามิคัทสึ ทำได้อย่างไร  กุญแจสำคัญของความสำเร็จของเมืองนี้ก็คือ การบังคับใช้กฎการรีไซเคิลที่เข้มงวดอย่างยิ่ง ด้วยการแยกขยะที่รีไซเคิลชนิดต่างๆ ออกเป็นประเภทย่อยถึง 34 ประเภท โดยทุกครัวเรือนทำการแยกขยะเอง และนำเศษวัสดุที่ได้รับการล้างทำความสะอาดแล้ว มายังศูนย์รีไซเคิลของเมือง  […]

แบบจำลองกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ตอนที่ 1)

แบบจำลองกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ตอนที่ 1) อ.ดร.ณัฐพงษ์ พัฒนพงษ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นับตั้งแต่ผลการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ได้ชี้ให้เห็นถึงผลกระทบจากการใช้เชื้อเพลิงประเภทฟอสซิลซึ่งการเผาไหม้เชื้อเพลิงประเภทดังกล่าว ส่งผลกระทบต่อชั้นบรรยากาศของโลกและทำให้เกิดสภาวะเรือนกระจก  ความพยายามในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้กลายเป็นประเด็นสำคัญในระดับนานาชาติในช่วงเวลากว่า 20 ปีที่ผ่านมา แต่อย่างไรก็ดี  การลดการปล่อยก๊าซฯ มีประเด็นให้พิจารณาในหลายด้าน ทั้งด้านข้อจำกัดของเทคโนโลยี และด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ การค้าระหว่างประเทศ รวมถึงผลกระทบด้านการกระจายรายได้  ดังนั้นจึงผลกระทบในหลายมิติ การใช้เพียงเครื่องมือที่เป็นแบบจำลองด้านวิทยาศาสตร์จึงไม่เพียงพอในการวิเคราะห์ถึงการใช้นโยบายที่เหมาะสมในการลดการปล่อยก๊าซฯ  และมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องนำแบบจำลองเศรษฐศาสตร์มาประยุกต์ใช้ร่วมกับแบบจำลองวิทยาศาสตร์เพื่อให้การวิเคราะห์มีความครบถ้วน     ศาสตราจารย์ William D. Nordhaus  ซึ่งเป็นนักเศรษฐศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยเยล เป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกการพัฒนาความรู้ในด้านดังกล่าว โดยเป็นผู้วางรากฐานของแนวคิดรวมถึงการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ซึ่งนำแบบจำลองทางเศรษฐศาสตร์มาร่วมกับความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งเน้นให้เห็นถึงการเชื่อมโยงของการขยายตัวทางเศรษฐกิจกับการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงระดับของความเข้มข้นของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศ และระดับความเข้มข้นของก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จะส่งผลกระทบต่อระดับของอุณหภูมิเฉลี่ยของโลก ซึ่งในท้ายที่สุดการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศนี้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจในเวลาต่อมา  ดังนั้นแบบจำลองที่ศาสตราจารย์ William D. Nordhaus   ได้ริเริ่มบุกเบิกนั้นได้แสดงให้เห็นแนวทางการเชื่อมต่อความรู้ทั้งทางด้านวิทยาศาสตร์และเศรษฐศาสตร์เข้าด้วยกัน และแสดงการส่งผลกระทบซึ่งกันและกันระหว่างการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสภาพเศรษฐกิจ (หรือต่อมาเรียกแบบจำลองในลักษณะนี้ว่า Integrated Assessment Model)     ข้อมูลสำคัญที่แบบจำลองซึ่งศาสตราจารย์ William D. Nordhaus สร้างขึ้นได้นำเสนอให้เห็นถึงมูลค่าทางเศรษฐกิจของก๊าซเรือนกระจก โดยการประมาณค่าผลกระทบทางเศรษฐกิจหากจะต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลง 1 ตัน (โดยส่วนใหญ่นิยมกำหนดให้เป็นหน่วยของก๊าซเรือนกระจกที่เทียบเท่า […]

เกษตรสีเขียว (Green Agriculture)

เกษตรสีเขียว (Green Agriculture) อ.ดร. มณเฑียร สติมานนท์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นิยาม เกษตรสีเขียวหรือเกษตรยั่งยืนนับเป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจสีเขียวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้เนื่องจากภาคเกษตรทั้งในระดับชาติและนานาชาติเป็นภาคการผลิตสำคัญที่นอกจากสร้างการจ้างงานและอาชีพให้คนจำนวนมาก รวมทั้งเป็นภาคที่สร้างรายได้ให้กับประชากรผู้มีสถานะยากจนโดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา โดยเกษตรสีเขียวครอบคลุมไปถึงการผลิตและบริโภคสินค้าอาหาร เส้นใย พืช และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ต่าง ๆ โดยใช้กระบวนการผลิตที่ปกป้องและส่งเสริมสภาพแวดล้อม สุขภาพ ชุุมชน และสวัสดิการแรงงาน และสวัสดิการปศุสัตว์ โดยรูปแบบการผลิตและบริโภคนี้จะไม่ส่งผลต่อศักยภาพการผลิตและบริโภคสินค้าของผู้คนและสภาพแวดล้อมในอนาคต     ความจำเป็น ในอดีตที่ผ่านมาการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของภาคเกษตรได้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของกระบวนการเกษตรอุตสาหกรรมที่เน้นไปที่การใช้ปัจจัยภายนอกภาคการเกษตร และเป็นการผลิตที่เน้นไปที่การใช้ทรัพยากรเข้มข้น เช่น การใช้พลังงาน สารเคมี น้ำ เครื่องจักร หรือเมล็ดพันธ์ใหม่ๆ เพื่อให้ไล่ตามการผลิตในภาคอุตสาหกรรมในระดับการพัฒนาในยุค 2.0 อย่างไรก็ตามแม้การผลิตสินค้าเกษตรดังกล่าวจะส่งผลให้ภาวะขาดอาหารของประชากรโลกลดลงอย่างมีนัยสำคัญในช่วงระยะเวลา 50 ปีที่ผ่านมา แต่ในปัจจุบันมีประชากรโลกมากกว่าหนึ่งพันล้านคนที่ประสบปัญหาด้านการขาดสารอาหาร (UNEP 2011) และในขณะเดียวกันการพยายามสร้างอุตสาหกรรมการเกษตรดังกล่าวได้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อการพัฒนาทั้งทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และสภาพแวดล้อมอย่างรุนแรง อาทิ การเสื่อมสภาพของระบบชีวภาพ และสิ่งแวดล้อม การชะล้างหน้าดิน การลดลงและการเข้าถึงอุปทานน้ำผิวดิน ปัญหาคุณภาพน้ำที่ผ่านการใช้งานจากภาคเกษตร ปัญหาความขัดแย้งระหว่างภาคเกษตรชุมชนและเกษตรอุตสาหกรรม และ ปัญหาการเปลี่ยนสภาพภูมิอากาศ   การทำให้เกษตรเป็นสีเขียว […]

การรับรองธุรกิจสีเขียว

การรับรองธุรกิจสีเขียว  คมศักดิ์ สว่างไสว นักวิจัยอิสระ จากที่เราได้ทราบถึงองค์ประกอบของธุรกิจสีเขียวในฉบับที่แล้ว ในฉบับนี้เราจะมาเรียนรู้เกี่ยวกับการรับรองธุรกิจสีเขียว เพราะเราไม่สามารถปฏิเสธได้เลยว่า เมื่อเราคิดที่จะทำธุรกิจสีเขียวแล้ว ก็จะต้องมีการรับรองเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับตัวเองว่าได้ดำเนินงานมาอย่างถูกทาง และสร้างความเชื่อมั่นให้กับลูกค้าของเรา โดยการรับรองธุรกิจสีเขียวนี้ จะเป็นการรับรองในเชิงนโยบายและการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมของบริษัทเท่านั้น ไม่ใช่การรับรองไปที่ตัวผลิตภัณฑ์หรือบริการ รวมทั้งไม่ใช่การรับรองที่แผนกใดแผนกหนึ่งของบริษัทอีกด้วย อย่างไรก็ตาม ณ ปัจจุบันยังไม่มีมาตรฐานการรับรองธุรกิจสีเขียวที่เป็นมาตรฐานแบบเดียวกันทั้งหมด โดยองค์กรที่ออกมาตรฐานส่วนใหญ่เป็นองค์กรแสวงหากำไรและไม่แสวงหากำไร ซึ่งแต่ละองค์กรครอบคลุมขอบเขตอำนาจในการรับรองไม่เหมือนกัน บางองค์กรออกมาตรฐานที่ใช้ได้ในระดับท้องถิ่น บางองค์กรออกมาตรฐานที่ใช้ได้ในระดับประเทศ และมีองค์กรน้อยมากที่ออกมาตรฐานระหว่างประเทศ นอกจากนี้มาตรฐานส่วนใหญ่จะอยู่ในระดับธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และมีส่วนน้อยที่อยู่ในระดับธุรกิจขนาดใหญ่ ถึงแม้ว่า เป็นเรื่องยากลำบากที่จะพิจารณาธุรกิจสีเขียวที่มีมาตรฐานแตกต่างกัน แต่เราสามารถเรียนรู้รายละเอียดสำคัญๆ ที่เหมือนกันในแต่ละมาตรฐานได้ โดยมาตรฐานที่ใช้ในครั้งนี้ ได้แก่ Institute for Green Business Certification, Green America Certification, Green Business Bureau และ Green Plus Certification   หลักการทั่วไปของการรับรองธุรกิจสีเขียว การรับรองธุรกิจสีเขียวจะมีหลักการทั่วไปที่ยึดถือตาม 3 เสาหลักของความยั่งยืน คือ สิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ […]

สินค้าที่เอื้อประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม คืออะไร

สินค้าที่เอื้อประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม คืออะไร รศ.ดร.นิรมล สุธรรมกิจ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เนื่องจากในปัจจุบันนี้ สินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมีอยู่ด้วยกันหลายกลุ่ม ในที่นี้จะขอกล่าวถึง สินค้าและบริการที่เอื้อประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม (Environmentally Preferable Products and Services) สินค้าและบริการที่เอื้อประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม อาจหมายถึงสินค้าและบริการที่มีลักษณะดังต่อไปนี้ (1) การผลิตสินค้าและบริการจะคำนึงถึงปัญหาการขาดแคลนทรัพยากร (Scarcity) และการส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม (Environmental Quality) ตลอดสายโซ่การผลิต ตั้งแต่วัตถุดิบ จนถึงกระบวนการกำจัดซากและของเสีย (2) การคำนึงถึงปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนั้น อาจจะเกิดขึ้น ณ ขั้นตอนใดก็ได้ในวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์และบริการ ซึ่งอาจจะรวมถึงการผลิต (Production) และ การขาย (Sale) (3) แนวคิดในการคำนึงถึงการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ยึดหลักประเมินตามวัฏจักรวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์หรือบริการ[1] (4) การออกแบบผลิตภัณฑ์คำนึงถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมและการลดลงของทรัพยากรธรรมชาติ หรือ มีการย่อยสลายง่ายกว่า กำจัดซากง่ายกว่า สามารถเข้าระบบ 3R (Reuse, Recycle, Recovery) ได้มากกว่า เป็นต้น (5) เป็นสินค้าและบริการที่ทำลายสิ่งแวดล้อมน้อยกว่า (Less Environmental […]

นิยามของเศรษฐกิจสีเขียว: จุดร่วม จุดต่าง และความหลากหลาย

นิยามของเศรษฐกิจสีเขียว: จุดร่วม จุดต่าง และความหลากหลาย อ.ชล บุนนาค คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แนวคิดเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) เป็นแนวคิดที่ถูกให้ความสำคัญมากขึ้นในระดับโลก วิกฤตการเงินในปี 2008 และความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นของผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอันเป็นผลมาจากกิจกรรมทางเศรษฐกิจของมนุษย์ยิ่งทำให้เศรษฐกิจสีเขียวดูจะเป็นทางเลือกที่หลีกเลี่ยงไม่ได้สำหรับอนาคตของมนุษยชาติ การประชุม Rio+20 (United Nations Conference on Sustainable Development: UNCSD) ในปี 2012 เศรษฐกิจสีเขียวจึงถูกยกให้เป็นประเด็นถกเถียงสำคัญในเวทีเจรจาระหว่างรัฐบาลประเทศต่างๆ แต่แนวคิดเศรษฐกิจสีเขียวจริงๆแล้วคืออะไรกันแน่? ในปัจจุบันยังคงมีการถกเถียงในประเด็นนี้อย่างกว้างขวาง มิใช่เฉพาะในวงวิชาการเท่านั้น แต่ในวงเวทีเจรจาระหว่างรัฐ นักธุรกิจ และภาคประชาสังคมก็มีการถกเถียงและเสนอว่าเศรษฐกิจสีเขียวคืออะไรและมีนิยามมากมายถูกนำเสนอขึ้นมา Newton และ Cantarello (2014) ผู้เขียนหนังสือเรื่อง An Introduction to the Green Economy ชี้ประเด็นนี้และนำเสนอนิยามต่างๆเกี่ยวกับเศรษฐกิจสีเขียว บทความนี้จะลองสังเคราะห์นิยามต่างๆที่ Newton และ Cantarello ได้รวบรวมไว้และพยายามสรุปให้เห็นถึงจุดร่วมและจุดต่างของแนวคิดต่างๆเกี่ยวกับเศรษฐกิจสีเขียว     เนื่องจากเศรษฐกิจสีเขียวเป็นแนวคิดที่มีความใกล้ชิดกับแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างยิ่ง นิยามต่างๆของเศรษฐกิจสีเขียวที่ถูกนำเสนอขึ้นมาจะมีความเกี่ยวข้องกับมิติทางเศรษฐกิจ สังคม […]