มาตรการราคาคาร์บอนกับความสามารถในการแข่งขันของไทยและประเทศในอาเซียน

รศ.ดร. ชยันต์ ตันติวัสดาการคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   1. ความจำเป็นในการใช้มาตรการราคาคาร์บอน มาตรการภาษีคาร์บอน (carbon taxes) และมาตรการซื้อขายใบอนุญาตปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emission Trading Scheme: ETS หรือที่มักนิยมเรียกรวมกัน ว่ามาตรการราคาคาร์บอน (Carbon Pricing)1 ถือเป็นมาตรการทางเศรษฐศาสตร์ที่สำคัญในการบรรเทา (mitigate) ปัญหาการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จากรายงานของ Word Bank and Ecofys (2015)2 พบว่า ณ สิ้นเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2015 ประเทศต่างๆ ทั่วโลกจำนวน 39 ชาติ และ 23 รัฐ ได้มีการใช้มาตรการซื้อขายใบอนุญาตปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ซึ่งต่อไปนี้จะขอเรียกสั้น ๆ ว่า มาตรการตลาดคาร์บอน) และภาษีคาร์บอน ซึ่งครอบคลุมปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกถึง 7 GtCO2-eq หรือคิดเป็น 12% ของปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกรายปีของโลก โดยที่ก๊าซเรือนกระจก จำนวน 8% ใช้ตลาดคาร์บอน […]

แบบจำลองกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ตอนที่ 2)

แบบจำลองกับการบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ตอนที่ 2)   ดร.ณัฐพงษ์ พัฒนพงษ์ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จากบทความเดิมที่ได้แนะนำถึงที่มาของการพัฒนาแบบจำลองซึ่งใช้ในการวิเคราะห์ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากนโยบายที่เกี่ยวข้องกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในบทความนี้จะนำเสนอประเด็นที่ต่อเนื่อง โดยลำดับตามทิศทางการพัฒนาแบบจำลองในช่วงระยะเวลาประมาณ 25 ปีที่ผ่านมา การพัฒนาแบบจำลองในระยะแรกเน้นที่การเชื่อมต่อระหว่างผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกับภาคส่วนต่าง ๆ ในระบบเศรษฐกิจ  ซึ่งนอกจากการแสดงถึงรายละเอียดของปริมาณการปล่อยก๊าซฯ กับกิจกรรมทางเศรษฐกิจแล้ว แบบจำลองในระยะต่อมาได้เน้นไปที่การพัฒนาคุณสมบัติเชิงพลวัต(dynamic) ของระบบเศรษฐกิจ ซึ่งแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงของระบบเศรษฐกิจข้ามช่วงระยะเวลาที่มากกว่า 1 ปี  โดยเหตุผลสำคัญในการพัฒนาให้แบบจำลองมีลักษณะเชิงพลวัตเนื่องจากก๊าซเรือนกระจก ที่ปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศนั้นใช้เวลายาวนานในการสลายตัว และส่งผลทำให้ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับภูมิอากาศของโลกมีช่วงเวลานาน   ซึ่งการพัฒนาแบบจำลองให้รวมคุณลักษณะดังกล่าวจะช่วยให้สามารถศึกษาถึงผลบวกและผลลบที่เกิดขึ้นข้ามช่วงเวลาจากเลือกที่จะเพิ่มหรือลดการปล่อยก๊าซ ณ ช่วงเวลาต่างกัน(inter-temporal decision)   โดยจากลักษณะของคุณสมบัติดังกล่าว ทำให้เกิดประเด็นสำคัญของค่าสัมประสิทธิ์หลักที่ใช้ในแบบจำลอง นั่นคือ อัตราของมูลค่าที่ลดลงในอนาคต (หรือ discount rate) ซึ่งแสดงถึงการเปรียบเทียบมูลค่า ณ ปัจจุบันกับอนาคตข้างหน้า (ในการวิเคราะห์ทางการเงินจะใช้ค่าดังกล่าวเป็นหลักสำคัญในการพิจารณาความคุ้มค่า โดยมูลค่าในอนาคตจะต้องปรับให้อยู่ในรูปของมูลค่าปัจจุบันโดยใช้ discount  rate)  โดยการเลือกใช้อัตราของมูลค่าที่ลดลงในอนาคต (discount rate) ที่แตกต่างกันก็จะส่งผลต่อข้อสรุปของการวิเคราะห์ที่ต่างกัน  โดยแบบจำลอง DICE  ที่พัฒนาโดยศาสตราจารย์ William Nordhaus เป็นตัวอย่างของการพัฒนาช่วงแรกของแบบจำลองเชิงพลวัตสำหรับการวิเคราะห์ผลกระทบของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และได้กำหนดให้อัตราของมูลค่าที่ลดลงในอนาคต(discount […]

สังคมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Society) ตอน ถ่านหิน คุ้มค่าจริงหรือ?

สังคมคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Society) ตอน ถ่านหิน คุ้มค่าจริงหรือ? รศ.ดร.ชยันต์ ตันติวัสดาการคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประเทศพัฒนาแล้วทั่วโลกทยอยยกเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหิน แต่ไทยกลับพยายามเพิ่ม แคนาดา สหรัฐอเมริกา เยอรมันนีต่างพากันทยอยยอเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหินกันแล้วทั้งสิ้น แต่รัฐวิสาหกิจของไทยกลับพยายามรณรงค์การตั้งโรงงานไฟฟ้าถ่านหินอย่างหนัก ท่ามกลางเสียงคัดค้านของชุมชนและภาคประชาสังคม โดยอ้างว่าเป็นแหล่งพลังงานที่ถูกที่สุดรัฐออนทาริโอ ประเทศแคนาดาได้ทยอยยกเลิกโรงไฟฟ้าถ่านหินมาตั้งแต่ปี 2007 และได้ยุติโดยสิ้นเชิงแล้วในปี 2557 ที่ผ่านมา ส่งผลให้มีการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ลงถึง 34 Mt หรือ 17% ซึ่ง Ontario Power Authority เห็นว่าเป็นโครงการที่มีการลด GHG ที่มากที่สุดของทวีปอเมริกาเหนือ ในขณะที่ Alliant Energy ผู้ผลิตพลังงานหลักในรัฐไอโอวา สหรัฐอเมริกา ก็ได้ประกาศทยอยยกเลิก 6 โรงงานไฟฟ้าถ่านหินของตน ทำให้ยอดการปิดโรงงานถ่านหินในสหรัฐอเมริกา ณ กรกฎาคม 2558 เพิ่มเป็น 200 โรง ส่วนเยอรมันประกาศเป้าหมายการทยอยปิดโรงงานพลังงานถ่านหินร้อยละ13 ภายในปี 2564 […]