PRO-GREEN และ Global Green Growth Institute (GGGI) ร่วมหารือถึงแนวทางความร่วมมือในการพัฒนาโครงการด้านเศรษฐกิจสีเขียวในอนาคต

PRO-GREEN และ Global Green Growth Institute (GGGI) ร่วมหารือถึงแนวทางความร่วมมือในการพัฒนาโครงการด้านเศรษฐกิจสีเขียวในอนาคต ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว (Pro-Green) ได้ร่วมหารือถึงแนวทางความร่วมมือในการพัฒนาโครงการด้านเศรษฐกิจสีเขียวในอนาคตกับสถาบันเพื่อการพัฒนาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมหรือ Global Green Growth Institute (GGGI) ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างประเทศที่มีพันธกิจหลักในการส่งเสริมการพัฒนาสีเขียว (Green Growth) และส่งเสริมให้ประเทศต่าง ๆ มีการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนและเป็นมิตรต่อส่งแวดล้อม

การมุ่งสู่เศรษฐกิจสีเขียวโดยคำนึงถึงผลกระทบจากปัญหาโลกร้อน

การมุ่งสู่เศรษฐกิจสีเขียวโดยคำนึงถึงผลกระทบจากปัญหาโลกร้อน ศรัณย์ ประวิตรางกูรนักวิชาการประจำ ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียวคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 1. บทนำ หากจะกล่าวถึงการพัฒนาประเทศโดยการใช้มุมมองของเศรษฐกิจสีเขียวนั้น ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นสิ่งที่เราไม่สามารถละเลยได้ เนื่องจากสิ่งแวดล้อมเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักของแนวคิดเศรษฐกิจสีเขียว ที่ต้องการให้การเติบโตทางเศรษฐกิจหรือความอยู่ดีกินดีของมนุษย์เป็นไปโดยควบคู่กับการทำสิ่งแวดล้อมให้มีความยั่งยืน ลดความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นจากปัญหาสิ่งแวดล้อม และต้องมีความเท่าเทียมกันในสังคม (UNEP, 2011) ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่คนทั่วโลกให้ความสำคัญและเริ่มตระหนักถึงภัยคุกคามประการหนึ่งนั้น คือ ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือที่คนทั่วไปเรียกว่าปัญหาโลกร้อน สาเหตุนั้นเกิดจากการเพิ่มขึ้นของก๊าซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศส่งผลให้โลกดูดซับรังสีความร้อนเพิ่มมากขึ้นกว่าเดิม และส่งผลให้อุณหภูมิเฉลี่ยของพื้นผิวโลกเพิ่มสูงขึ้น การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิโลกนี้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในลักษณะทางกายภายของภูมิอากาศโลกหลายประการ เช่น การเปลี่ยนแปลงในปริมาณฝน อุณหภูมิน้ำทะเล การเพิ่มขึ้นของพายุ ความสูงของน้ำทะเล ความเค็มและความเป็นกรดของน้ำทะเล และ การไหลของกระแสน้ำอุ่นน้ำเย็น เป็นต้น (IPCC, 2007) ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวย่อมส่งผลกระทบต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ และยังก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งอื่นๆ ทั้งมีชีวิตและไม่มีชีวิตที่ต่างก็อยู่บนโลกใบนี้ด้วย ผลกระทบที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงในลักษณะทางกายภาพของโลก ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมากมาย อาทิ ปริมาณน้ำฝนและความชื้นย่อมส่งผลของผลิตภาพการผลิตของสินค้าเกษตร การที่ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นส่งผลกระทบต่อการกัดเซาะชายฝั่งและระบบนิเวศชายฝั่ง อุณหภูมิที่สูงขึ้นส่งผลให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพอนามัยและผลิตภาพแรงงาน เป็นต้น โดยเฉพาะในกรณีของประเทศกำลังพัฒนาที่เน้นการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศมากกว่าด้านอื่น ผลเสียหายนั้นย่อมมีมูลค่าสูงมากเมื่อเทียบกับมูลค่าของขนาดเศรษฐกิจ และมักจะได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงในด้านอื่น เช่น การเสียชีวิตที่เกิดจากสภาพอากาศที่แปรปรวน เป็นต้น (IPCC, 2012)  2. ความสูญเสียและความเสียหายที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ประเด็นเรื่องความสูญเสียและความเสียหายที่เกิดขึ้นจากผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นสิ่งที่นานาชาติให้ความสำคัญ […]

Water Footprint กับเศรษฐกิจสีเขียว

Water Footprint กับเศรษฐกิจสีเขียว ดร.ศุภวัฒน์ สุขะปรเมษฐวิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ 1.บทนำ น้ำถือเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่ความสำคัญยิ่ง เนื่องจากน้ำเป็นปัจจัยการผลิตของภาคการผลิตต่าง ๆ  ทั้ง เกษตรกรรม อุตสาหกรรม การบริการ ตลอดจนการอุปโภค บริโภคของครัวเรือน แต่ด้วยการเจริญเติบโตของระบบเศรษฐกิจ โดยเฉพาะในปัจจุบันที่การเติบโตของการผลิตไม่ได้เป็นเพียงเพื่อการบริโภคภายในประเทศเท่านั้น หากแต่มีการขยายตัวของการผลิตเพื่อการส่งออกไปยังภูมิภาคอาเซียนและภูมิภาคอื่น ๆ จึงทำให้ความต้องการใช้น้ำเพิ่มขึ้นในทุกสาขาการผลิต  ในขณะที่การจัดการด้านอุปทาน ได้แก่ การสร้างหรือจัดหาแหล่งน้ำใหม่ๆ ทำได้ยากขึ้น เนื่องจากข้อจำกัดทั้งด้านงบประมาณในการลงทุนและสภาพของพื้นที่ รวมถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากการสร้างเขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำ หากพิจารณาสถานการณ์ภาวะขาดแคลนน้ำของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2557-2559 อาจกล่าวได้ว่าเป็นช่วงที่วิกฤตที่สุด ข้อมูลอีกประการหนึ่งที่สะท้อนถึงภาวะขาดแคลนน้ำคือ ปริมาณน้ำท่าในแหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญทั่วทุกภาคของประเทศไทยเกือบทั้งหมด อาทิ แม่น้ำปิง วัง ยม น่าน มูล ตาปี อยู่ในเกณฑ์น้อย นอกเหนือไปจากภาวะฝนน้อยอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแล้ว สาเหตุประการสำคัญของการขาดแคลนน้ำ คือ การจัดการที่ขาดความเป็นธรรม ไม่สนับสนุนให้เกิดการใช้ประโยชน์สูงสุด และไม่เอื้ออำนวยให้มีการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน ระบบ บริหารและกำกับที่เป็นอยู่ขาดความเป็นเอกภาพ ขาดสมรรถนะที่จะยืดหยุ่นไปตามสถานการณ์ ความต้องการที่มีแนวโน้มสูงขึ้นในขณะที่อุปทานในหน้าแล้งมีความแปรปรวนมากขึ้น (Molle, 2001; มิ่งสรรพ์ ขาวสะอาด […]

เศรษฐกิจสีเขียวกับมุมมองใหม่ๆ จากศาสตร์แห่งความยั่งยืน

เศรษฐกิจสีเขียวกับมุมมองใหม่ๆ จากศาสตร์แห่งความยั่งยืน ชล บุนนาคอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ความยั่งยืน (sustainability) และการพัฒนาที่ยั่งยืน (sustainable development) ถือเป็นหนึ่งในเทรนด์หลักของโลกยุคใหม่ เนื่องจากวิกฤติต่าง ๆ ในโลกเริ่มทวีความรุนแรงขึ้น จึงทำให้ทุกประเทศทั่วโลกต้องหันหน้าเข้าหากันและร่วมแก้ไขปัญหาต่าง ๆ เช่น ปัญหาและผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความขัดแย้งทางการเมืองในระดับโลก ความเหลื่อมล้ำทั้งภายในและระหว่างประเทศ ปัญหาความมั่นคงทางอาหาร เป็นต้น ด้วยเหตุนี้ ศาสตร์แห่งความยั่งยืน (Sustainability Science) จึงถือกำเนิดขึ้นในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาและได้รับความสนใจมากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งโดยเนื้อหาแล้วเป็นการบูรณาการกันระหว่างศาสตร์ต่าง ๆ ที่ทำการศึกษาเกี่ยวข้องกับประเด็นปัญหาด้านความยั่งยืนต่าง ๆ ตั้งแต่วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ ทั้งชีววิทยาและเคมี ผนวกกับสังคมศาสตร์ เช่น รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ สังคมวิทยา มานุษยวิทยา กฎหมาย เป็นต้น ไปจนถึงมนุษยศาสตร์ เช่น ปรัชญา รวมถึงดึงเอาเทคนิคต่าง ๆ จากสาขาวิศวกรรมศาสตร์มาใช้ประโยชน์อีกด้วย ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา งานวิจัยต่าง ๆ ทำให้เรามีความเข้าใจโลกที่ชัดเจนยิ่งขึ้น บนฐานของข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ความรู้ความเข้าใจหลายอย่างที่เคยมีและเป็นรากฐานของสาขาวิชาเศรษฐศาสตร์นั้น […]

การเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียวปี 2560 ครั้งที่ 2 (เชียงใหม่)

การเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียวปี 2560 ครั้งที่ 2 (เชียงใหม่) ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว (PRO-Green) คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ขอเชิญท่านเข้าร่วมการเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียวปี 2560 ครั้งที่ 2 (เชียงใหม่) เรื่อง “การมุ่งสู่เศรษฐกิจสีเขียวด้วยการบริโภคที่ยั่งยืน และการพัฒนาโจทย์วิจัยเชิงนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว” วันจันทร์ที่ 20 มีนาคม 2560 เวลา 9.00 – 12.00 น.ณ โรงแรม เชียงใหม่ แกรนด์วิลล์ โฮเทล แอนด์ คอนเวนชั่น เซ็นเตอร์ จ.เชียงใหม่

กิจกรรมเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว 2560

กิจกรรมเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว 2560 ศูนย์วิจัยนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว (PRO-Green) คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมกับ โครงการประสานงานการวิจัยเพื่อสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG Move) โดยได้รับการสนับสนุนจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ขอเชิญท่านเข้าร่วมงานเสวนาจับกระแสเศรษฐกิจสีเขียว เรื่อง “มุ่งสู่เศรษฐกิจสีเขียวด้วยการบริโภคที่ยั่งยืน” และงานเสวนาหัวข้อ “ความเชื่อมโยงระหว่างการขับเคลื่อน SDGs ในประเทศไทยกับการพัฒนาโจทย์วิจัยเชิงนโยบายด้านเศรษฐกิจสีเขียว” วันศุกร์ที่ 3 กุมภาพันธ์ 2560 เวลา 10.00 – 16.30 น.ณ ห้องกมลมาศ โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพฯ

อุตสาหกรรมเชิงนิเวศ กลไกสู่เศรษฐกิจสีเขียว

อุตสาหกรรมเชิงนิเวศ กลไกสู่เศรษฐกิจสีเขียว อาทิตย์ พัฒนพงศ์ชัยสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม บทคัดย่อ กระทรวงอุตสาหกรรมมีภารกิจหลักในการกำกับดูแลและการส่งเสริมอุตสาหกรรมของประเทศเพื่อให้ภาคอุตสาหกรรมของไทยมีความเข้มแข็งสามารถอยู่ร่วมกับสังคมและสิ่งแวดล้อม โดยกำหนดยุทธศาสตร์และตัวชี้วัดให้สถานประกอบการได้รับการรับรองอุตสาหกรรมสีเขียวเพิ่มขึ้นปีละไม่ต่ำกว่า 5,000 รายและพัฒนาเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ (Eco Town) โดยมีการจัดทำแผนยุทธศาสตร์ในเชิงรุกมุ่งเน้นในการส่งเสริมและพัฒนาภาคอุตสาหกรรมให้เติบโตและพัฒนาอย่างยั่งยืนบนพื้นฐานของความสมดุลทางด้าน สังคม เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม โดยแบ่งการพัฒนาเป็น 5 ระดับ ได้แก่ ระดับที่ 1 ความมุ่งมั่นสีเขียว ระดับที่ 2 ปฏิบัติการสีเขียว ระดับที่ 3 ระบบสีเขียว ระดับที่ 4 วัฒนธรรมสีเขียว และระดับที่ 5 เครือข่ายสีเขียว โดยมีการพัฒนาอย่างเป็นระบบและมีขั้นตอนที่ชัดเจนเพื่อให้การเติบโตทางเศรษฐกิจของภาคอุตสาหกรรมมีความสอดคล้องกับศักยภาพและความเป็นไปได้ของระบบนิเวศ รวมทั้งความผาสุกของสังคม กิจกรรมที่สามารถเทียบระดับการรับรองอุตสาหกรรมสีเขียว เช่น การอนุรักษ์พลังงานในกระบวนการผลิต การใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่าโดยใช้หลัก 3Rs ส่งเสริมเทคโนโลยีสะอาด การจัดการกากอุตสาหกรรมเข้าสู่ระบบการจัดการ การส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมของโรงงานและเหมืองแร่ เหมืองแร่สีเขียว ธรรมาภิบาลสิ่งแวดล้อม ISO 14001 ISO 50001 เป็นต้น นอกจากนี้ยังได้ร่วมกับสภาอุตสาหกรรมพัฒนาเป็นเกณฑ์ของโรงงานอุตสาหกรรมเชิงนิเวศด้วย (Eco Factory) ผลการดำเนินการระหว่างปี พ.ศ. […]

ภาคพลังงาน: จุดเปลี่ยนผ่านสู่ยุคเศรษฐกิจสีเขียว

ภาคพลังงาน: จุดเปลี่ยนผ่านสู่ยุคเศรษฐกิจสีเขียว   ผศ.ดร.ชโลทร แก่นสันติสุขมงคลคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   หากพิจารณาภาพรวมของปัจจัย สภาพการณ์ และพัฒนาการต่างๆ ของภาคพลังงานในปัจุบัน ก็อาจจะกล่าวได้ว่า เรากำลังอยู่ในช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่านที่สำคัญที่สุดอันหนึ่งสำหรับภาคพลังงานของโลก – โครงสร้างของการผลิต การส่งจ่าย และ การใช้พลังงานของโลก กำลังอยู่ในห้วงระยะของกระบวนการปรับตัว เพื่อรองรับกับกระแสความเปลี่ยนแปลงในสองด้าน ซึ่งน่าจะส่งผลทำให้เกิดการพลิกผันเชิงโครงสร้างของระบบพลังงานโลกอย่างสำคัญ ที่จะเรานำไปสู่การเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุคแห่งพลังงานสะอาด เพื่อรองรับกับระบบเศรษฐกิจสีเขียวในอนาคต

ความตกลงปารีส จุดเปลี่ยนสู่ทิศทางการพัฒนาแบบคาร์บอนต่ำ

ความตกลงปารีส จุดเปลี่ยนสู่ทิศทางการพัฒนาแบบคาร์บอนต่ำ ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ผู้อำนวยการสถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม,คณะกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน   1. ความเป็นมา ความตกลงปารีส เป็นความตกลงระหว่างประเทศฉบับใหม่เกี่ยวกับการเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ได้รับมติเห็นชอบจากการประชุมรัฐภาคีอนุสัญญาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 21 (COP 21) เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม 2015 ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เป็นผลลัพธ์ของการเจรจาอย่างเข้มข้นที่ต่อเนื่องยาวนานมากว่า 8 ปีนับตั้งแต่การเจรจาที่บาหลีในปี ค.ศ.2007 ความตกลงฉบับนี้นับเป็นความสำเร็จของการเจรจา แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ในขณะนี้ว่าความตกลงปารีสจะนำไปสู่ความสำเร็จในการจัดการ ป้องกัน หรือแก้ไขปัญหาการเปลียนแปลงภูมิอากาศได้หรือไม่ เนื่องจากต้องรอผลการปฏิบัติจริง นอกจากนี้ ยังต้องมีการเจรจาอีกหลายหัวข้อเกี่ยวกับรายละเอียดของกฎกติกาต่างๆ ในการนำความตกลงปารีสไปสู่การปฏิบัติได้จริง

ความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืน

ความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจสีเขียวและการพัฒนาที่ยั่งยืน           อ.ชล บุนนาค คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์   ความสับสนระหว่าง เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) กับการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) เริ่มขึ้นเมื่อคำว่า เศรษฐกิจสีเขียว ได้ถูกประดิษฐ์ขึ้นในหนังสือชื่อ “Blueprint for a Green Economy” (Pearce และคณะ 1989) เพราะในบริบทนั้น เศรษฐกิจสีเขียวคือสิ่งเดียวกันกับการพัฒนาที่ยั่งยืน อย่างไรก็ดี ในช่วงเกือบ 30 ปีที่ผ่านมาการพัฒนาอย่างต่อเนื่องของทั้งสองแนวคิดทำให้ความแตกต่างระหว่างสองแนวคิดนี้เริ่มปรากฏชัดเจนขึ้น การทำความเข้าใจความแตกต่างและความสัมพันธ์ของ 2 แนวคิดนี้จึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้น ทั้งในแง่ของการวิจัยและการกำหนดนโยบาย การพัฒนาที่ยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียว คือสิ่งเดียวกันหรือไม่? Newton และ Cantarello (2014) เสนอว่า การพัฒนาที่ยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียวไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แต่มีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด โดยการพัฒนาที่ยั่งยืนเป็น “เป้าหมาย” (Goal) ส่วนเศรษฐกิจสีเขียวเป็นองค์ประกอบหนึ่งของ “หนทาง” (Means) ในการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน […]